KIẾN THỨC / KIỂM CHỨNG
Đọc một tuyên bố, kiểm tra bằng chứng.
Một lời khẳng định đáng tin cần có nguồn, phương pháp và giới hạn rõ ràng. Lượt chia sẻ, ảnh chụp kết quả hay lời kể thành công không tự chứng minh điều đó.
Ba câu hỏi trước khi chia sẻ
Nguồn gốc ở đâu?
Tìm tài liệu gốc thay vì chỉ đọc bài đăng lại. Kiểm tra tên người viết, ngày công bố và nội dung đầy đủ quanh đoạn trích.
Bằng chứng có thể đối chiếu không?
Phân biệt dữ liệu quan sát với suy đoán. Nếu chỉ thấy những trường hợp thành công mà không thấy toàn bộ mẫu, chưa đủ cơ sở để đánh giá kết luận.
Ai hưởng lợi?
Nhận diện quảng cáo và quan hệ hoa hồng. Khi người đăng hưởng lợi từ việc bạn đăng ký hoặc chuyển tiền, thông tin đó cần được công khai.
Khi chưa thể xác minh
Giữ trạng thái chưa biết. Không biến một thông tin thiếu bằng chứng thành lời hứa chắc chắn. Không chia sẻ mật khẩu hoặc mã xác thực để đổi lấy lời tư vấn.